Nota is mix van uitgangspunten en voorstellen; effect externe factoren ontbreekt

Graag maak ik van de gelegenheid gebruik om enkele opmerkingen te maken over de 'Nota van Uitgangspunten voor de toekomstvisie voor Goes'.

Het is prima dat er aan een lange termijn visie wordt gewerkt. Ook goed dat daar in stappen naar toegewerkt wordt en dat er nu 'Uitgangspunten' worden gepresenteerd. Het document dat nu voorligt bevat niet alleen uitgangspunten, maar ook diverse concrete ideeën die onderdeel van de visie zelf zouden kunnen zijn.

Naar mijn mening ontbreekt een aantal aspecten die bij de Uitgangspunten meegenomen zouden moeten worden en mogelijk eigen invalshoeken verdienen.

- Momenteel is er sprake van diverse zorgelijke (wereldwijde) ontwikkelingen, waar ook Goes mee geconfronteerd wordt: klimaat-, biodiversiteits- en stikstofcrisis, migratie- en demografiecrisis (grote toename van migratie en snelle veroudering van de bevolking) en een bestuurscrisis (blijkend uit het onvermogen van de politiek om belangrijke problemen aan te pakken en het toenemend gebrek aan vertrouwen van het publiek in de politiek). Mij lijkt dat het een uitgangspunt moet zijn dat in een visie op de toekomst van Goes ook aan deze aspecten expliciet in aparte paragrafen of invalshoeken aandacht besteed zou moeten worden.

- Het is riskant dat een toekomstvisie een verzameling vergezichten, wensen en verlangens wordt die niet realiseerbaar is (en dan alleen maar tot teleurstellingen kan leiden). Uitgangspunt zou dus ook moeten zijn dat de visie realiseerbaar is, niet alleen financieel, maar ook sociaal en ecologisch. Natuurlijk valt heel veel nog niet te becijferen, maar indicaties zijn wel mogelijk en dan kunnen er keuzes gemaakt worden.

- Een derde extra uitgangspunt zou moeten zijn dat de burgers van Goes in grote mate instemmen met de visie, immers het gaat alle inwoners aan over een lange reeks van jaren. Betrokkenheid bij het uitwerken van de visie door een kleine groep betrokkenen en geïnteresseerden lijkt mij onvoldoende. Misschien zou iets referendum-achtigs te overwegen zijn.

Verder valt mij nog een aantal dingen op:

- In de Inleiding wordt bevlogen geschreven over het belang van de nadruk op 'Brede welvaart', dat vind ik prima. De eerste Invalshoek na de Inleiding is echter volledig gericht op het belang van de economische ontwikkeling en positie van Goes. Is het belang van brede welvaart daar al weer vergeten?

- Er wordt een lans gebroken om in te zetten op hoger onderwijs in Goes. Dat lijkt me niet realistisch in Zeeland met een beperkt aantal inwoners. Kansrijker voor Zeeland is het om de hoger onderwijs initiatieven in Middelburg/Vlissingen zo goed mogelijk te faciliteren en stimuleren. Goes zou juist meer in kunnen zetten op praktijkgericht onderwijs, zowel voor jeugd en jongeren, als voor omscholers, herintreders en nieuwkomers.

- Met betrekking tot wonen wordt een trek vanuit de omliggende kernen naar de stad geconstateerd, of zelfs gestimuleerd. Om vele redenen is het van groot belang dat er juist ook in de omliggende kernen goed gewoond kan blijven worden. Daarvoor moet gestimuleerd worden dat er voldoende voorzieningen in die kernen zijn en blijven (scholen, winkels, huisartsenposten, etc.), alsmede goede openbaar vervoer verbindingen.

- Er wordt vermeld dat Goes ook in haar ruimtelijke uitstraling een stad wil zijn, met als direct gevolg dat hoogbouw mogelijk moet zijn. Wie of wat is in deze zin 'Goes'? En is het gevolg dan ook onvermijdelijk hoogbouw? Goes is al een stad, daar twijfelt niemand aan. Goes zal in inwoneraantal zeker nog groeien, maar het blijft landelijk gezien een 'kleine stad' en daar is niets mis mee. Dat wordt door velen juist gewaardeerd. De deur open zetten voor hoogbouw zal dan ook zeer voorzichtig moeten worden overwogen.

- Er wordt geschreven dat een blauwe ontwikkelingscorridor de verbinding tussen de binnenstad en de Oosterschelde zal versterken. Daarvoor wordt een ontwikkelingsprogramma ingezet dat alle elementen uit het concept brede welvaart bevat. Dat is zeer abstract geformuleerd en het is moeilijk te verzinnen wat dat betekent voor een gebied met een smal en ondiep kanaal waar beroeps- en pleziervaart elkaar in de weg zitten, waar een betonfabriek ingeklemd is tussen recreatie- en woongebieden, dat voor een groot deel bestaat uit grootschalig landbouwgebied, maar ook een luxe villawijk, sportparken en volkstuintjes bevat. Hoe daar de identiteit van de stad moet verschijnen is mij onduidelijk, of is dat juist een uitgangspunt?   

- Als laatste punt wordt de energietransitie genoemd. Grote kans dat de energietransitie de komende jaren de meest bepalende en ingrijpende veranderingen in Goes en omgeving te weeg gaat brengen. Naast de vier invalshoeken in het document zou dat zeker een eigen invalshoek verdienen. Er kan dan aandacht worden besteed aan energie opwekken, transporteren en bewaren, energiebesparing in woningen, gebouwen en transport en verkeer, alsmede het eigenaarschap van energiesystemen en de (on)afhankelijkheid van Goes en zijn inwoners van externe partijen.

In het klimaatprogramma van Goes uit 2018 is reeds opgemerkt dat Goes in de toekomst energieneutraal wil zijn. Gezien recente en wereldwijde ontwikkelingen wordt het steeds belangrijker daar snel en daadkrachtig op in te zetten. Bewustwording, verduurzaming van gemeentegebouwen en 'zon op dak' zijn volstrekt onvoldoende om energieneutraal te kunnen worden. Verder is vaak sprake van zeer lange doorlooptijden van energieprojecten. De urgentie van de energietransitie verdient dan ook veel meer nadruk in deze Nota van Uitgangspunten, en zou gericht moeten zijn op concrete doelen en termijnen waarop die behaald moeten zijn.

Ik hoop met bovenstaande bij te kunnen dragen aan een visie op de toekomst voor Goes. Ik ben benieuwd naar de volgende stappen in het proces.

Met vriendelijke groet, Evert van de Vrie